منوی بالایی را از بخش فهرست ها تنظیم کنید.

آیا بیماری آلزایمر ارثی است؟

آلزایمر ارثی

اظهار نظر جان:

من ۴۰ سال دارم و از پدر ۷۵ ساله ی خود که مبتلا به آلزایمر با شدت متوسط است مراقبت می کنم. بیماری پدرم، ۵ سال پیش تشخیص داده شد. مادر بزرگ من نیز به زوال عقل مبتلا بود. بعد از این که برای پدرم تشخیص بیماری آلزایمر داده شد، برایم این سئوال مطرح شد که شانس من برای ابتلا به آن چه قدر است؟ فکر کردم که وقتی بیماری آلزایمر، مادربزرگ و پدرم را مبتلا کرده باشد، ابتلای من به آن نیز اجتناب ناپذیر خواهد بود. هم چنین از پزشک خود در مورد امکان انجام دادن یک تست ژنتیک برای تشخیص آن سئوال کردم.

سئوالاتی از این قبیل، توسط افرادی که یکی از اقوام شان به بیماری آلزایمر مبتلاست، به کرات پرسیده می شود. بیماری آلزایمر دو شکل اصلی دارد: دیر آغاز تک گیر و زودآغاز خانوادگی ( Familial ). تقریبا ۹۵ درصد از همه ی موارد ابتلا به بیماری آلزایمر از نوع تک گیر ( Sporadic ) با سن آغاز بالای ۶۵ سال هستند. بقیه ی آن از نوع خانوادگی زود آغاز هستند. سن شروع نوع خانوادگی، زیر ۶۵ سال است و از خانواده ای به خانواده دیگر تفاوت می کند. نوع خانوادگی می تواند در سنین بسیار پایین، حتی ۳۰ تا ۴۰ سالگی هم آغاز شود. نقش ارث در این دو نوع از بیماری آلزایمر بسیار متفاوت است.

آلزایمر تک گیر، نوعی بیماری با چندین علت است. به این معنی که تعدادی از عوامل خطر شناخته و ناشناخته ی محیطی و ژنتیک می توانند در سن آغاز و امکان ابتلا به آن دخیل باشند. داشتن یک والد یا خواهر و برادر مبتلا به نوع تک گیر، احتمال ابتلا به آن را در فرد، دو برابر می کند که نشان دهنده ی دخالت عوامل ژنتیک است. به جز در یک مطالعه ی خوب ژنتیک، عوامل ارثی که خطر ابتلا به بیماری آلزایمر تک گیر را زیاد می کنند ناشناخته مانده اند. اگر تنها یکی از والدین یا خواهر یا برادر شما در سن ۶۵ سال یا بالاتر از آن به بیماری آلزایمر مبتلا شود، احتمالا بیماری اش از نوع تک گیر است و شانس ابتلای شما به آن کم خواهد بود.

بر خلاف آن، بیماری آلزایمر نوع زودآغاز خانوادگی در نتیجه ی جهش ژنی (تغییر ژن) خاصی به وجود می آید که از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابد. هر یک از جفت ژن ها از یک والد به ارث می رسند (یکی از پدر و یکی از مادر). بنابراین والدین فقط یکی از جفت ژن خود را به فرزندشان انتقال می دهند. در همه ی انواع آلزایمر مرتبط با جهش ژنی که تا به حال مشخص شده اند، فقط یک ژن معیوب، برای ایجاد بیماری کافی است. بنابراین اگر تنها یکی از والدین به نوع زودرس بیماری آلزایمر مبتلا باشد، فرزندان شان به احتمال ۵۰ درصد، ژن معیوب را به ارث می برند و مبتلا خواهند شد. از آن جا که هر کودک، ژن ها را جداگانه به ارث می برد داشتن یک یا چند خواهر یا برادر مبتلا به نوع زودرس بیماری آلزایمر، شانس دیگر فرزندان را برای به ارث بردن آن تغییر نمی دهد و برای همه ی فرزندان، همان ۵۰ درصد خواهد بود.

با توجه به اطلاعات فعلی، می توان به جان گفت:

به دلیل ابتلای پدرت به بیماری آلزایمر، شما نیز در خطر به آن هستی، اما خطر آن کم است.

اگرچه پدر و مادربزرگ شما هردو مبتلا به بیماری آلزایمر بوده اند، اما ابتلای آن ها بعد از سن ۶۵ سالگی به معنای ابتلا به نوع تک گیر بیماری آلزایمر است و بنابراین احتمال انتقال ژن معیوب به شما بسیار کم است.

به دلیل این که شانس ابتلای شما به بیماری آلزایمر و به ارث بردن آن بسیار ناچیز است، هیچ نوع آزمایش ژنتیک خاصی را نمی توان توصیه کرد. برای اطلاع بیش تر به سئوال ۳۴ مراجعه کنید.

اگر چه خطر ابتلای شما به بیماری آلزایمر کمی بیش تر از آن هایی است که والدین سالم دارند، اما شانس ابتلای شما به نوع تک گیر می تواند متغیر باشد – کم تر یا بیش تر – و بستگی به عواملی دارد که در زندگی شما اتفاق می افتد.

درباره نویسنده

نوشته های مرتبط