منوی بالایی را از بخش فهرست ها تنظیم کنید.

سبب شناسی

سوء مصرف و وابستگی به مواد

مدل وابستگی داروئی مطابق با معیارهای ICD-10، DSM-IV-TR مفاهیم وابستگی را به عنوان یک جنبه از فرآیندی می داند که از تعامل چندین فاکتور موثر بر رفتار مصرف دارو ترکیب شده اند. البته این امر ممکن است به عدم انعطاف پذیری نسبت به تصمیم گیری راجع به مصرف داروی دریافتی منجر شود، اگرچه عمل تهیه دارو در این فرآیند برجسته است اما تصور نمی شود همه افرادی که به یک دارو وابستگی پیدا می کنند، اثرات آن را به یک گونه تجربه نمایند یا توسط همان سری از عوامل برانگیخته شوند. بنابراین بدیهی است که در طول مراحل گوناگون فرآیند، امکان دارد عوامل متنوعی کم و بیش اهمیت داشته باشند.

لذا قابلیت دسترسی به دارو، پذیرش اجتماعی و فشارهای یکسان، این احتمال را ایجاد می کند که تعیین کننده عمده آغاز تجربه مصرف دارو باشند، با اینحال عواملی نظیر شخصیت و جنبه های زیست شناسی در نحوه اثرگذاری کسب دارو از اهمیت بیشتری برخوردارند.(Kapian,Sadock;1995) 

عناصر مرکزی نشاندهنده رفتار مصرف دارو است، تصمیم به جهت مصرف یک دارو تحت تاثیر موقعیتهای روان شناختی و اجتماعی به علاوه سوابق فردی قرار می گیرد. مصرف دارو می تواند زنجیره پیامدهای پاداش دهنده و یا تنفرانگیز را تحریک کرده و قادر است از طریق فرآیند یادگیری به کاهش یا افزایش احتمال رفتار مصرف دارو (که تکرار خواهد شد) منجر گردد. در مورد برخی از داروها، وقتی مصرف صورت گیرد، فرآیندهای زیست شناسی مرتبط با تحمل و وابستگی فیزیکی آغاز می شوند.

در جدیدترین مدل سبب شناسی برای سوء مصرف و وابستگی به مواد از همه نظریه ها از جمله روان پویائی، رفتاری، ژنتیک، عصب شناختی و.. بهره گرفته شده است

این طرح که مدل روان شناختی نام دارد، وابستگی به مواد را بصورت رفتاری مواد خواهانه دانسته که تحت کنترل چهار فرآیند عمده قرار دارند.

بدین لحاظ، تقویت مثبت و اثرات افتراقی مواد و محرکهایی که در ارتباط با انها هستند، مواد خواهی را تسهیل می بخشند و اثرات بیزاری کننده مواد منجر به تضعیف رفتار خواهد شد.

(Sadock & Sadock,2003)

 

درباره نویسنده

نوشته های مرتبط