منوی بالایی را از بخش فهرست ها تنظیم کنید.

تجارب هیجانی

به چه صورت رفتارهای شرطی مطلوب را تقویت کنیم؟

همانطور که گفته شد، شرطی کردن رفتار، شامل جانشین کردن انگیزه مصنوعی به جای انگیزه طبیعی است. در یاد گرفتن اضطراب که اساس تمام اختلالات روانی است فردی تجربه هیجان آوری داشته ( که انگیزه غیر شرطی است ) عکس العمل نسبت به علامت خطر مربوط به آن تجربه را که انگیزه شرطی است به همان نحوی که در تجارب گذشته نشان می داده، از خود بروز می دهد.

یک تجربه هیجانی عبارت است از یک شوک عاطفی که سبب از بین رفتن تعامل موقتی یا دائمی رفتار عادی شخص می گردد. این تجربه بدان سبب باعث شوک می شود که فرد دارای استعداد کافی برای مقابله با آن نیست و بدین جهت هسته مرکزی شخصیت او را مورد خطر قرار می گیرد و در نتیجه سبب بروز اضطراب شدید در او می شود.

تجارب هیجان انگیز در کودکان بیشتر بوجود می آید، به این دلیل که کودک بخصوص نوزاد، راجع به محیط خود اطلاع بسیار کمی دارد، بنابر این قادر به مقابله با ناهمواری های آن نیست. زیرا آنچه از تجارب گذشته یاد گرفته می شود تاثیر بسیار زیادی در نحوه روبرو شدن با مشکلات حاضر دارد. شخصی که در اثر یک تجربه هیجان آور، به اضطراب دچار می شود و تعادل روانی خود را از دست می دهد ممکن است راجع به دلیل اصلی ناراحتی خود دچار گیجی و ابهام گردد. در این نوع موارد انگیزه مصنوعی جای انگیزه طبیعی را گرفته، تولید ناراحتی و حتی وحشت نیز می نماید.

مثلا کودکی که توسط سگی مجروح شده، ممکن است بعدها نه تنها از سگ بهراسد بلکه از گربه و حیوانات دیگر نیز ترس داشته باشد. در این مورد چون کودک گنجایش یادگیری زیاد ندارد، نمی تواند سگ و حیوانات مشابه آن را به درستی از هم تشخیص بدهد. و یا شخصی که در سالهای دور شاهد یک حادثه تصادف رانندگی بوده به سرعت با چند نفر تصادف کرده و آنها را جادرجا کشته است، حال به سختی می تواند رانندگی با اتومبیل را فراگیرد، چرا که هر لحظه تابلویی از آن حادثه در جلویش ظاهر می شود و این اضطراب درونی او سبب فرانگرفتن درست رانندگی می شود. و چون این اضطراب در عمق وجود او رخنه کرده است، تا این مشکل برطرف نشود، حتی اگر فن رانندگی را هم فراگیرد مطمئنا راننده خوبی نخواهد شد.

درباره نویسنده

نوشته های مرتبط